|
Yurtdışında
Eğitim İçin "Essaslı"
Bir Essay Yazmanın İpuçları
Essay nedir?
Essay: Zekanızın aynası
Bana essay'ini söyle...
Essay nedir?
Üslub-u beyan, ayniyle insan... Bu deyimi pek çoğumuz duymuşuzdur. Sözün söyleniş biçiminin insanın karakterini aynen yansıttığını anlatır.
Ülkemizde üniversiteye girişte insanların yazma ve konuşma "üslub"una önem verilmez, ama yabancı ülkelerde, özellikle de İngilizce'nin konuşulduğu yerlerde durum farklıdır. Başvuracağınız bir okulun kabul komitesi, tek bir unsura bakarak sizin hakkınızda kabul ya da red kararı vermeyecek, durumunuzu pek çok açıdan mercek altına alacaktır. İşte
"essay", bu noktada büyük önem taşır.
Birçoklarınızın "essay" de ne demek oluyor dediğinizi tahmin etmek zor değil. Bu kelimenin "makale" ve "deneme" anlamlarına geldiğini bilenler de, bir öğrenim kurumuna girişle bunun ne ilgisi var diye düşünebilirler. Burada sözünü ettiğimiz essay aslında aşina olduğunuz bir şey, kısaca "kompozisyon" diyebiliriz. Ülkemizde kompozisyon orta öğrenimde müfredat gereği "dostlar alışverişte görsün" kabilinden yaklaşılan bir şeyken,
Batıda özel önem verilen bir konudur. Çünkü, üslub-u beyan ayniyle insandır.
Essay: Zekanızın aynası
Essay; lise, kolej ya da üniversite, hangisi olursa olsun, bir okul başvurusunda kendinizi tanıtabilmeniz için sahip olduğunuz önemli fırsatlardan birisidir. Yurtdışındaki bir okula yapacağınız başvurunun diğer bölümleri (notlarınız, hakkınızdaki tavsiye mektupları, sınav sonuçlarınız vs.) okulların kabul ofisindeki yetkililere sizin o ana kadar başarmış olduğunuz şeyleri gösterirken essay
tamamen sizin kim olduğunuzu anlatır; kişiliğinize ışık tutar ve sizin için önemli olan şeyleri gerekli yerlere iletir. Essay ayrıca,
yazım kabiliyetinizi de gösterir. Tüm bu yönleriyle essayler aslında "zekanızın kalitesini ve yaratıcılığını" gösterir. Essay yazımı, notlarınızdan ve sınav sonuçlarınızdan uzaklaşıp kendi adınıza konuşmak için güzel bir fırsat olduğu için iyi değerlendirin.
Doğal olarak essay, bu şartlar altında sizin lehinize güçlü bir ses olacak ve sizi diğerlerinden ayıracaktır. Kayıt kabul görevlilerinin hakkınızda kanaat sahibi olmaya çalışırken risk almak için haklı bir
sebep olarak gördükleri
essay'de, söylemek istediklerinizi en güçlü ve kesin bir dille kaleme almalısınız.
Essay, esasen bir öz-değerlendirme (self-assesment) yazısı olmalıdır. Bu değerlendirmeyi başarıyla gerçekleştirmek çok da kolay değildir; özellikle, pek çok hedef ve planınızın tam bir netliğe kavuşmadığı böyle bir dönemde. Günlük hayatta sözlü olarak ifade ettiğimiz bir çok şeyi kağıda dökerken yaşadığımız güçlüğü essay yazımında şiddetle hissederiz. Bu tür bir problemle okul başvurularında ya da görüşmelerinde mutlaka karşılaşmış olmalısınız ya da olacaksınız. Kabul ofisi görevlileri; "Bize kendinizi anlatın" veya "Gelecekteki beklentileriniz ve hedefleriniz nelerdir?" gibi sorular yönelteceklerdir size. Bu tür sorular, düşünmeyi gerektiren oldukça zor sorulardır. İşte
essay, kendinize sorduğunuz ve cevabını bulduğunuz soruları göstermenin en iyi yoludur.
Bana essay'ini söyle...
Tüm essay sorularının altında yatan şey aslında bireysel tercihlerdir. Soru doğrudan yöneltilmiş olabilir ve sizden kendinizle ilgili bir konu seçerek tartışmanızı isteyebilir veya dolaylı bir şekilde herhangi bir olay, kitap veya alıntıyı seçerek değerlendirmenizi isteyebilirler. Okullar, yaptığınız tercihler yoluyla sizin kim olduğunuzu anlamaya çalışmaktadırlar. Okulların bu noktada nelere baktıklarını bir göz atalım:
Tercihleriniz: Tercihleriniz bir yerde kişiliğinizi gösterir. Kişilik değerlendirmeleri ve testleri, karakteriniz, kişiliğiniz ve öncelikleriniz hakkında bilgi edinebilmek için tercihlerinize bakarlar. Sanatçı bir kişiliğiniz mi var, daha bilimsel konulara mı yatkınsınız gibi...
Değer yargılarınız: Tercihleriniz, değer yargılarınızı da yansıtır. 1971 model kırmızı bir "murat" arabayı pastan dökülünceye kadar kullanan bir kişinin nelere değer verdiği,
nelere vermediği, parasını nerelere harcamak istediği daha iyi anlaşılır. Tercih yaparken aslında, bizim için nelerin değerli olduğunu göstermiş oluruz.
Düşünce süreciniz ya da düşünme biçiminiz: Tercihleriniz nasıl düşündüğünüzü de gösterir. Kaprisli biri misiniz, birilerinin desteğiyle mi kararlarınızı verirsiniz? Metodolojik, dikkatli ve tercih yapmadan önce gerekli tüm bilgileri toplayan biri misiniz? Siz ve kariyer beklentileriniz hakkındaki sorular tercihlerinizi ortaya koyar, hatta Türkiye'yi ilgilendiren ulusal bir mesele hakkındaki küçük bir soru bile sizin düşünce tarzınızı, zeka seviyenizi ve kavrama kabiliyetinizi rahatlıkla gösterebilir.
Burada, sürecin kendisi de inceleme altındadır -soru ne kadar dikkatli düşünülmüş, bilginizin derinliği ne ölçüde?
Okullar, yaptığınız seçimleri, tercihlerinizi, değer yargılarınızı, düşünme sürecinizi, yaratıcılığınızı, espri kabiliyetinizi ve bilgi dağarcığınızı değerlendirmek için önemli bir yol olarak kabul eder. Yazının kendisi ise ikna kabiliyetinizi, organizasyon yeteneğinizi, üslubunuzu, essayi kaleme aldığınız dildeki maharetinizi gösterir. Pek çok okulun neden ısrarla yazılı bir essay istediğini şimdi daha iyi anlamışsınızdır.
Bulmacayı çözmenize yarayacak oldukça değerli bir parçadır aslında.
Essay, tüm dikkatinizi yoğunlaştırmanızı gerektirecek kadar önemli bir konu olduğundan, elinizden gelenin en iyisini
yapmaya çalışın.
Bir sonraki yazı: Başvuru yazısı için konu seçimi
|
